10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı – Biryay Ders Kitabı Cevapları 2020-2021- Sayfa 23

Metne Hazırlık Soruları

Bir milletin kültürel değerleri nesilden nesile nasıl aktarılır? Anlatınız.

Dil ile nesilden nesile aktarılır.
Yazılan eserler ile nesilden nesile aktarılır.
Gelenek ve göreneklerle nesilden nesile aktarılır.

Bir dilin korunması için bireylere ne tür görevler düşmektedir.
Birey, dilini iyi, doğru öğrenmeli, kurallarına uygun kullanmalı, konuşmalıdır. Dil bilinci olmalı, yanlış kullanımları düzeltmeye çalışmalıdır.

  1. Aşağıda gönül kelimesi ile yapılan atasözü ve deyimlerden beş tane örnek yazıp anlamını söyleyiniz.

Gönül kelimesi ile yapılan atasözlerine örnekler:

Gönülsüz yenen aş, ya karın ağrıtır, ya baş.
İstenmeden, zorla yenen yemek insana nasıl dokunup zarar verirse (sindirim sistemini bozma, bulantı ve kusma yapma), zorla ve istenmeden yapılan iş de benzer bir şekilde kötü ve hayırsız bir sonuç verir.

Gönülsüz namaz göğe (göklere) ağmaz (Gönülsüz davara giden köpekten hayır gelmez).
İçten gelen bir istekle kılınmayan namazın kabul olunacağı her zaman şüphe götürür. Benzer şekilde içten gelen bir heves ve şevkle yapılmayan işten de hayır gelmez. İnsanlara zor kullanarak yaptırılan işlerden verim alınamaz. Verim ancak sevilerek, zevk alınarak yapılan, işlerden umulabilinir.

Gönülden gönüle (kalpten kalbe) yol vardır. (Kalp kalbe karşıdır).
İnsanları bir araya getiren huy, zevk, alışkanlık, fikir ve inanç birliğidir. Dolayısıyla bu insanların gönüllerinde de bir duygu birliği vardır. Biri öteki için ne düşünüyor ve ne hissediyorsa, ötekide beriki için benzer şeyi düşünür ve hisseder.

Gönül ferman dinlemez.
Ne denli engel, ne denli yasak konursa konsun gönül sevdiğinden asla vazgeçmez. Çünkü insanın gönlüne söz geçirmesi oldukça zordur.

Gönül bir sırça saraydır, kırılırsa yapılmaz.
Gönül; sevgi, istek, düşünüş, anma ve hatır gibi kalpte var sayılan duygu kaynağıdır. Bu kaynak insanı yeterince nazik ve içli kılar. Dolayısıyla kaba ve sert hareketler karşısında fazla dayanamaz, çabucak incinip kırılır ve gücenir. Kırılan bir gönlü kolay kolay onarmak ve eski hâline getirmek de oldukça güçtür. Öyleyse etrafımızdaki insanlarla olan ilişkilerimizde dikkatli olmalı, gönül kırmaktan kaçınmalıyız.

Kaynak: https://www.sorucenneti.net/index.php/atasozleri-sozlugu

Gönül kelimesi ile yapılan deyimler:

Gönüllü gönülsüz
Pek de istekli olmayarak.

Gönülden geçirmek
Bir şeyi yapmayı düşünmek, olmasını istemek, o şeyi düşünür olmak.“Ben de o işi yapmayı gönlümden geçirmiştim.”

Gönülden çıkarmak
Anmaz ve sevmez olmak.“Onu gönlünden çıkarmışsın anlaşılan.”

Gönül yapmak
Hoşa giden davranışlarla veya sözle birinin kırgınlığını gidermek.

Gönül okşamak
Birini hoş bir davranış ve sözle sevindirmek.“Gönlünü okşamak mı istiyorsun, bir gül uzat ona.”

Gönül kırmak (yıkmak)
Birini çok üzecek, gücendirecek davranışta bulunmak.“Gönül kırmakta üstüne yoktur onun.”

Gönül eri
Açık yürekli, güvenilir, hoşgörüsü geniş, ehli dil (kimse).“O ihtiyar adam tam bir gönül eriydi.”

Gönül almak

  1. Sevindirmek, hoşnut ettirmek. 2. Kırılan, gücenen bir kimseyi güzel söz ve davranışlarla yeniden hoşnut etmek.“Daha fazla uzatmadan o çocukların gönlünü almalısın.”

Kaynak:https://www.sorucenneti.net/index.php/deyimler-sozlugu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir