10. sınıf Türk edebiyatı ders kitabı cevapları sayfa 143-144 Nova Yayınları 2015-2016

Zemanta Related Posts Thumbnail10. sınıf Türk edebiyatı kitabı cevapları 143-144. sayfalar. (ANONİM HALK ŞİİRİ NAZIM ŞEKİLLERİ – TÜRKÜ) Türkünün özellikleri (biçim, tema, dil ve anlatım, bu ürünlerin ahenk unsurları)

MURAD REİS TÜRKÜSÜ

 

Bir gemimiz var telli varaklı

Yelkenleri kırmızı yeşil direkli

Tayfamız da vardır arslan yürekli

Rabb’im nasib eyle bize karayı

Evvelden karayı sonra sılayı

 

Bir gemimiz vardır topa dayanmaz

Tayfaları gaflet almış uyur uyanmaz

Derler ölüm gelmiş gönül inanmaz

Rabb’im nasib eyle bize karayı

Evvelden karayı sonra sılayı

 

Üsküdar ardında var idi bağlar

Murad Reis durmuş dümende ağlar

On bir ay deyince göründü dağlar

Rabb’im nasib eyle bize karayı

Evvelden karayı sonra sılayı

 

Bir kuşcağız geldi kondu serene

Bizden selam olsun dosta yârene

Bir Acem kölesi karay(ı) görene

Rabb’im nasib eyle bize karayı

Evvelden karayı sonra sılayı

Anonim

Akdeniz’de ve Cezâyir’de Türk Halk Şairleri

hzl.: Şükrü Elçin

 

1.Türkünün nakaratını gösterelim ve nakaratın türküye hangi açıdan katkı sağladığını söyleyelim.

Türkünün nakarat (kavuştak) bölümü üç dizeden oluşan her bentten sonra tekrarlanan iki dizeden oluşan

Rabbim nasib eyle bize karayı

Evvelden karayı sonra sılayı

dizeleridir. Kavuştak bölümü türküye ahenk bakımından katkı sağlamaktadır.

2) Türkünün durakları ve ölçüsü

Türkünün bazı dizelerinde dize sayısı farklı olsa da türkünün genelinde 6+5 = 11’li hece ölçüsü vardır.

3) Murat Reis Türküsü’ne hakim ruh hali

Memleketinden uzak düşmüş, sıla özlemi içinde olan bir insanın ruh halini yansıtmaktadır. sorucenneti.net

  1. Türküde ahenk hangi ögelerle sağlanmıştır?

Türküde ahenk ölçü, uyak, sözcük tekrarları, asonans ve aliterasyonla sağlanmıştır.

  1. Türkünün yapı ve ahenk özelliklerini inceleyelim:

MURAD REİS TÜRKÜSÜ

 

Bir gemimiz var telli varaklı (BENT)

Yelkenleri kırmızı yeşil direkli

Tayfamız da vardır arslan yürekli

 

Rabb’im nasib eyle bize karayı (KAVUŞTAK)

Evvelden karayı sonra sılayı

 

-li : REDİF

-k  yarım uyak

 

 

Bir gemimiz vardır topa dayanmaz (II. BENT)

Tayfaları gaflet almış uyur uyanmaz

Derler ölüm gelmiş gönül inanmaz

 

Rabb’im nasib eyle bize karayı (NAKARAT- KAVUŞTAK)

Evvelden karayı sonra sılayı

 

-maz: redif

-an: tam uyak

 

Üsküdar ardında var idi bağlar

Murad Reis durmuş dümende ağlar

On bir ay deyince göründü dağlar

 

Rabb’im nasib eyle bize karayı (KAVUŞTAK)

Evvelden karayı sonra sılayı

 

-ağlar: zengin uyak

 

Bir kuşcağız geldi kondu serene

Bizden selam olsun dosta yârene

Bir Acem kölesi karay(ı) görene

 

Rabb’im nasib eyle bize karayı

Evvelden karayı sonra sılayı

sorucenneti.net

-e : redif

-ren: zengin uyak

Ölçü: Hece ölçüsü

Uyak düzeni: aaa bb ccc bb ddd bb….

Türkü bent ve kavuştak bölümlerinden oluşmuş.

Türkünün teması: memleket özlemi

  1. Türküyü yakan kimse on bir ay karadan ayrı yaşamıştır

8.Bu türküyü divan şiiri örneklerinden biri ile karşılaştırırsak şu sonuçları elde ederiz.

Türkünün dili sadedir – Divan şiirinde ağır bir dil kullanılır.

Türküde hece ölçüsü vardır. – Divan şiirinde aruz ölçüsü kullanılır.

Türkü bent ve kavuştaklardan oluşur. – Divan şiirinde çoğunlukla beyit kullanılır.

  1. Halk şiiri somut, divan şiiri soyuttur.

Halk şiiri hayatla iç içedir, halkın yaşantısını yansıtır, divan şiirinde çoğunlukla toplumdan uzak, soyut konular işlenir.

10.Türkünün dil ve anlatım özelliklerini açıklayınız.

Türküde sade bir dil kullanılmış. Sanatlı, süslü söyleyişe yer verilmemiş.

 

ANLAMA-YORUMLAMA

Kitabınızdaki mâni ve türkü örneklerinden hareketle anonim halk şiirinin oluşmasını sağlayan zihniyetle ilgili çıkarımlarınızı belirtiniz.

Anonim halk edebiyatının sahibi halktır. Halkın duygu ve düşüncelerini yansıtır. Bu ürünlerin söyleyeni belli değildir. Sade ve anlaşılır bir dili vardır. Daha çok özlem, sevgi, gurbet, yiğitlik, ölüm ayrılık gibi temalar işlenir. sorucenneti.net

 

Aşağıdaki türkülerin çeşitlerini altlarına yazınız.

Silifke’nin yoğurdu

Seni kimler doğurdu

Seni doğuran ana

Balınan mı yoğurdu

Bu türkü konusuna göre …aşk türküleri…..ezgisine göre oyun havaları içerisine girer.

 

Havada bulut yok bu ne dumandır

Mahlede ölen yok bu ne figandır

Adı Yemen’dir gülü çemendir

Giden gelmiyor acep nedendir

Burası Huş’tur yolu yokuştur

Giden gelmiyor acep ne iştir

Konusuna….gurbet türküleri…..ezgisine göre uzun havalardandır.

 

Okuduğunuz örnek şiirlerden yararlanarak anonim şiirleri çeşitlerine göre gruplandırınız.

 

ANONİM ŞİİRLER:

MANİLER

TÜRKÜLER

Bunların yanında ninni ve ağıt da anonim halk edebiyatı ürünleridir. “Ağıt” bir türkü çeşidi sayılmaktadır.

sorucenneti.net

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir