9. Sınıf Türk Edebiyatı Ekoyay Yayınları 2014-2015 Ders Kitabı Cevapları Sayfa 10

9. Sınıf Türk Edebiyatı Ekoyay Yayınları 2014-2015 Ders Kitabı Cevapları Sayfa 10

Hazırlık


* Rönesans hareketi hakkında bilgi toplayınız.

RÖNESANS

 15. ve 16. yüzyıllarda ilk olarak İtalya’da başlayıp daha sonra Avrupa devletlerine yayılan sanat, edebiyat, güzel sanatlar ve bilim alanındaki gelişmelerin tümüne birden Rönesans adı verilmektedir.
Sözlük anlamı “Yeniden Doğuş” anlamına gelen bu gelişme Yunan ve Roma uygarlıklarının araştırılmasıyla ortaya çıktı. Bu araştırma Avrupa’da Hümanizm hareketini başlatmıştır. Hümanizm İtalya’da edebiyatta ortaya çıkmasına karşın, mimari ve güzel sanatlarda da kendisini göstermiştir.

Hümanizm hareketinin öncüleri:

 Dante
 Petrarca (Petrark)
 Boccacio (Bokaçyo)

gibi sanatçılardır. Hümanizm insanın kendi kişiliğini tanımasını, kendi kanunlarını yapmasını, kendi haklarına sahip çıkmasını hedefliyordu.

Rönesansın İtalya’da Başlamasının Nedenleri

 İtalya’nın önemli bir ticaret ve kültür merkezi olması,
 İtalya’nın coğrafi konumu nedeniyle Yunan, Hellen, Mısır ve İslam uygarlığı ile yakın ilişki içinde olması,
 Roma’nın, Hıristiyanların dini merkezi olması,
 İtalya’nın ticaret merkezi olması yönü ile ekonomik durumunun iyi olması,
 İstanbul’un fethinden sonra İtalya’ya giden bilginlerin Latince eserleri çeviri yapma yönünde çalışmaları

Rönesansın Nedenleri

 Haçlı Seferleri neticesinde doğu uygarlığındaki bilimsel ve teknolojik gelişmelerin Avrupa’ya ulaşması
 İstanbul’un fethinden sonra buradaki bilim adamlarının ve alimlerin İtalya’ya gitmesi
Antikite eserlerinin araştırılıp  incelenerek hümanizm hareketinin başlaması ve İslam medeniyetine ait eserlerin incelenmesiyle akılcı düşüncenin doğması
 Coğrafi Keşiflerle zenginleşen burjuva sınıfının “mesen” adı verilen koruyucu aileler oluşturması
 Avrupa’da yetenekli sanatçılarla bilim ve düşünce insanlarının ortaya çıkması
 Matbaanın ve kâğıdın yaygınlaşmasıyla düşüncelerin dünyanın her yerine kolayca yayılması
 Skolastik felsefenin önemini kaybetmesi

Rönesans Hareketinin Sonuçları

 Avrupa’da deney ve gözleme dayalı pozitif düşünce ön plana çıktı.
 Skolastik düşünce yıkıldı.
 Bilim ve teknolojide yeni gelişmeler oldu.
 Avrupa’da resim, heykel, edebiyat ve mimari önemli bir düzeyde gelişme gösterdi.
 Kilise zayıfladı, Reform Hareketleri’ne zemin hazırlandı.
 Eğitim ve öğretime önem verildi. Endüstrinin gelişmesinde altyapı oluştu.
 Dini konular açıkça tartışılmaya başladı.
 Toplumsal gelişme hızlandı.
 Hümanistler, insan ve tabiatı konu alan ve insanı merkeze koyan eserler vermeye başladılar.

NOT :

Rönesans’ın Avrupa dışında pek fazla etkisi görülmedi.
Osmanlı Devleti Dünya Gücü Dönemi’ni yaşadığı için bilim, teknik ve mimari alanlarda Avrupa’dan ileri düzeydeydi. Bu sebepten Osmanlı Devleti, Avrupa’da yaşanan bu gelişmelerden yararlanma ihtiyacı duymadı; fakat Avrupa Devletleri
Rönesans’ın etkisiyle hızlı bir gelişme sürecine girdiler.

• Sınıfınıza tarih, fizik, felsefe, şiir, roman ve hikâye metinleri getiriniz.
….
** Atatürk’ün güzel sanatlara verdiği önem hakkında bir araştırma yapınız.

CEVAP:
Sanatın bir toplumun ilerlemesindeki öneminin ve vazgeçilmezliğinin bilincinde olması. Atatürk sanata ve sanatçıya çok fazla değer vermiştir.Sanata ve sanatçıya verdiği önemi “ Sanatsız kalan bir toplumun hayat damarlarından biri kopmuştur” sözü ile ortaya koymuştur. Atatürk, Türk milletinin manevî ihtiyaçlarının da karşılanması bakımından kültürel kalkınmaya büyük önem vermiştir. Atatürk, Türk kültürünü ve sanatını dünyaya tanıtmak için gayret göstermiş, bu konuda araştırmalar yapılmasını, sergiler açılmasını ve kültürle ilgili kongreler düzenlenmesini teşvik etmiştir. Atatürk’ün sanat ve sanatçılar için söylediği sözlerden birkaçını aktaralım: “Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir.””Hepiniz mebus olabilirsiniz, vekil olabilirsiniz, hatta cumhurbaşkanı olabilirsiniz, fakat bir sanatkâr olamazsınız.” ”'”Bir millet, sanat ve sanatkârdan mahrum ise tam bir hayata malik olamaz.” Atatürk, sanatçı yetiştiren kurumlar açtı. Çağdaş Türk sanatını geliştirmek amacıyla Avrupa’ya resim, heykel ve müzik öğrenimi için gençler gönderdi. Bu durum, onun sanata ve sanatçıya ne kadar önem verdiğini gösterir.
Atatürk’ün edebiyatla ilgili sözlerinden bazılarını bulup sınıfa getiriniz. Bunları sınıf panosuna asınız.
CEVAP:
Edebiyatın tanımını yapan Atatürk der ki:Edebiyat denildiği zaman şu anlaşılır: Söz ve manayı, yani insan dimağında yer eden her türlü bilgileri ve insan karakterinin en büyük duygularını, bunları dinleyenleri veya okuyanları çok alakalı kılacak surette söylemek ve yazmak sanatı.Bugün içindir ki edebiyat, ister nesir halinde olsun, ister nazım şeklinde olsun, tıpkı resim gibi, heykeltıraşlık gibi, bilhassa musiki gibi, güzel sanatlardan sayıla gelmektedir.


— “Bir millet sanattan ve sanatkardan mahrumsa tam bir hayata malik olamaz. Böyle bir millet bir ayağı topal, bir kolu çolak, sakat ve alil bir kimse gibidir. Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş olur.”

—“Sanat güzelliğin ifadesidir… Bu ifade söz ile olursa şiir, nağme ile olursa musiki, nakş ile olursa ressamlık, oyma ile olursa heykeltıraşlık, bina ile olursa mimarlık… olur.”

—“Sanatkar, toplumda uzun mücadele ve gayretlerden sonra alnında ışığı ilk hisseden insandır.”

—“Hayatta müzik lazım değildir. Çünkü hayat müziktir. Müzik ile ilgisi olmayan varlıklar insan değildirler. Eğer söz konusu olan hayat, insan hayatı ise müzik mutlaka vardır. Müziksiz hayat zaten mevcut olamaz. Müzik hayatın neşesi, ruhu, sevinci ve her şeyidir.”

—“İnsanlarda bir takım ince, yüksek ve asil duygular vardır ki insan onlarla yaşar. İşte o ince, yüksek, derin ve asil duyguları en çok duyabilen ve diğer insanlara duyurabilen şairdir.”

—“Yüksek bir insan toplumu olan Türk Milletinin tarihi bir özelliği de güzel sanatları sevmek ve onunla yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çalışkanlığını, doğuştan gelen zekasını, ilme bağlılığını, güzel sanatlar sevgisini ve milli birlik duygusunu devamlı olarak ve her türlü vasıta ve önlemlerle bağlayarak geliştirmek milli idelimizdir.”

—“Güzel sanatların her dalı için, T.B.M.M.’nin göstereceği ilgi ve emek, milletin insani ve medeni hayatı ve çalışkanlık veriminin artması için çok etkilidir.”

—“Hepiniz millet vekili olabilirsiniz, Bakan olabilirsiniz; hatta Cumhurbaşkanı olabilirsiniz, fakat sanatkar olamazsınız.”

—“Güzel sanatlarda başarı; bütün inkılapların başarılı olduğunun en kesin delilidir. Bunda başarılı olmayan milletlere ne yazıktır. Onlar bütün başarılarına rağmen medeniyet alanında, yüksek insanlık sıfatıyla tanımaktan daima yoksun kalacaklardır.”

—“İnsanlar olgunlaşmak için bazı şeylere muhtaçtır. Bir millet ki resim yapmaz, millet ki, heykel yapmaz, millet ki, tekniğin gerektirdiği şeyleri yapmaz; itiraf etmeli ki o milletin ilerleme yolunda yeri yoktur.”

—“Güzel sanatların hepsinde, ulus gençliğinin ne türlü ilerletilmesini istediğinizi bilirim. Ancak bunda en çabuk, en önde ***ürülmesi gerekli olan Türk müziğidir. Bu ulusun yani değişikliğine ölçü, müzikte değişikliği alabilmesi, kavraya bilmesidir…”

—“İnsanlarda bir takım ince, yüksek ve asil duygular vardır ki insan onlarla yaşar. İşte o ince, yüksek, derin ve asil duyguları en çok duyabilen ve diğer insanlara duyurabilen şairdir.”

—“Dünyada medeni olmak, ilerlemek ve olgunlaşmak isteyen herhangi bir millet mutlaka heykel yapacak ve heykeltıraş yetiştirecektir.”

—“Aydın ve dindar olan milletimiz, ilerlemenin sebeplerinden biri olan heykeltıraşlığı en üst derecede ilerletecek ve memleketimizin her köşesinde atalarımızın ve bunlardan sonra yetişecek evlatlarımızın hatıralarını güzel heykellerle dünyaya ilan edecektir.”

—“Sanatkar, cemiyette uzun ceht (aşırı çalışma) ve gayretlerden sonra anlında ışığı ilk hisseden insandır.”

—“Bunun içindir ki milletimizin… güzel sanatlara sevgisini… her türlü vasıta ve tedbirlerle besleyerek inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür.”

—“Sanatçı, esaslı kültür sahibi olmalı ve tarihi iyi bilmelidir.”

—“Sanatkar el öpmez; sanatkarın eli öpülür!”

—“Hayatlarını büyük bir sanata vakfeden bu çocukları sevelim.”

—“Türk milletinin tarihi bir vasfı da güzel sanatları sevmek ve onda yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin güzel sanatlara sevgisini mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirle besleyerek inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür.

1. Etkinlik: Çevrenizde yer alan bir müzeyi ziyaret ediniz. Çevrenizde, ziyaret edebileceğiniz bir müze yoksa müzeler ya da sanat eserleri ile ilgili bir belgesel film seyrediniz. İzlenimlerinizi defterinize yazınız.

2. Etkinlik: Müzik, resim, heykel gibi güzel sanatlarla ilgili resim, fotoğraf vb. malzemeler toplayınız. Bunları okulunuzun veya sınıfınızın panosunda sergileyiniz. Topladığınız fotoğraf ve resimler ile ilgili düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

• Neden müzik dinleme ihtiyacı hissediyorsunuz? Sevdiğiniz bir şarkıyı dinlerken içinizde hangi duygular uyanıyor? Defterinize yazınız.


• Müzik, resim, şiir olmasa hayatımızda neler eksilirdi? Tartışınız. Ulaştığınız sonuçları sözlü olarak ifade ediniz…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir