11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları YILDIRIM Yay. 2013-2014 (Sayfa 188-191)

11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları YILDIRIM Yay. 2013-2014 (Sayfa 188-191)

SAYFA 189

ÇÖZÜMLEME/İNCELEME

HASTA MANZUMESİ




1. Millî Edebiyat Döneminin siyasi, sosyal ve kültürel hareketleri ile okuduğunuz Hasta manzume­sinin ilişkisini belirleyip metnin oluşmasına imkân sağlayan zihniyeti tespit ediniz ve defterinize yazınız.

Okuduğumuz şiir Milli Edebiyat Dönemi’nin sosyal yaşamında sağlık sorunlarının insanlar üzerindeki etkisini ele almıştır.

2. Edebiyatımızda manzum hikâye tarzı, Edebiyatıcedîde şairlerinden Tevfik Fikret ve Millî Edebiyat şairlerinden Mehmet Emin YURDAKUL ile önem kazanmıştır. Mehmet Akif’in Safahat adlı eseri bu türün en güzel örnekleriyle doludur. Hasta manzumesinde, manzum hikâyeye ait özellikleri belirleyip defterinize yazınız.

Hasta manzumesindeki manzum hikâyeye ait özellikler:

•Uyak düzeni aa, bb, cc, dd… şeklindedir.

•Bentler halinde ve serbest müztezat nazım şeklinde yazılmıştır.

•Toplumsal bir problem ele alınmıştır.

•Olay, kişi, yer ve zaman unsurlarıyla kurgulanmış bir olay örgüsü vardır.

3. Hasta manzumesini oluşturan birimler ile her birimin diğeriyle ilişkisini belirleyip bunların, metindeki bütünlüğü nasıl sağladığını sözlü olarak ifade ediniz.

Hasta manzumesi bentler halinde yazılmıştır. Bentler olay örgüsünü oluşturan birer paragraf özelliği göstermektedir. Bentlerin birbiriyle ilişkisi temayı oluşturur.

4. Hasta manzumesinin temasını belirleyiniz ve tahtaya yazınız.

“Hayattan umudu kesmek”

1. Etkinlik:

Hasta manzumesinde yer alan olay: Hasta bir çocuğun tedavisinin mümkün olmaması

Olayın geçtiği mekan: Hastane

Kişiler: Anlatıcı (müdür bey), doktorlar, hasta çocuk

Zaman: Olayların geçtiği zaman dilimi belirtilmemiş. Olay örgüsünüde yer alan zaman, kişilerin konuşmalaıryla sınırlıdır.

5. Manzumede kullanılan dilin kaynağını belirleyiniz ve defterinize yazınız.

Manzumede kullanılan dil,  halkın söyleyiş ve ifade özelliklerine uygun bir dildir.

2. Etkinlik:

Hasta adlı manzumeyi sınıfta canlandırınız.

Metinde konuşma diline yakın bir dil vardır. Dizeler bölünmüş cümleler biçimindedir. Bu nedenle düz yazıya yakın bir anlatım vardır.

Düz yazıya yakın bir anlatımın olması, olayın yer alması, kişi, yer, zaman unsurlarına yer verilmesi Hasta manzumesinin şiirden ayrılan özellikleridir.

SAYFA 190

3. Etkinlik:

Hasta manzumesi, ritim, ahenk ögeleri ve yapı unsurlarını önemseyen bir anlayışla yazılmış. Bu bakımlardan saf şiire benzemektedir.  Toplumsal bir konunun işlenmesi yönüyle farklılık göstermektedir.

ANLAMA-YORUMLAMA

1.Mehmet Âkif ERSOY’un olayları manzum hikâye tarzında ortaya koyması ile eserlerini yazma amacı arasında nasıl bir ilişki vardır? Tartışınız ve elde ettiğiniz sonuçları defterinize yazınız.

Mehmet Akif, toplumsal konuları ele alarak  çalışmış toplumu yönlendirme, toplumsal değerleri, dine dayalı anlayışı yaygınlaştırma amacıyla manzum hikaye türünde eserler yazmıştır. Manzum hikayelerinde öğütler, ibret alınacak anlatımlar vardır.

2.a. Mehmet Âkif ERSOY’un, dönemin insana özgü gerçekliğini yansıtması ve sosyal problemlere karşı duyarlılığını değerlendiriniz.

Şair, toplumsal sorunlara duyarsız kalmamış, bunları dile getirmiştir. Sanat toplum içindir anlayışıyla realist bir bakış açısıyla olayları değerlendirmiştir. Şairin hayatı, yaşadığı çevre, döneminin siyasi ortamı,  onun toplumsal duyarlılığının oluşmasında etkili olmuştur diyebiliriz.

b. Bu değerlendirmeden hareketle şairin, şiirlerini topladığı Safahat adlı eserinin, yazıldığı dönemde ve günümüzde taşıdığı önemi tartışınız. Ulaştığınız sonuçları sözlü olarak ifade ediniz.

Şairin şiirleri yazıldığı dönemde ilgi gördüğü gibi günümüzde de büyük ilgi görmektedir. Safahat adlı kitabın bu kadar ilgi görmesinde şiirlerde insanın toplum hayatındaki sorunlarının, maneviyat ve ahlak problemlerinin ele alınması etkili olmuştur.

3.“Halkın Yaşayış Tarzını ve Değerlerini Anlatan Manzumelerde günümüz şiirlerinde de rastlanmakta mıdır? Bu tür şiirlere Millî Edebiyat Döneminde fazlaca yer verilmesini hangi sebeplerle açıklamak mümkündür? Tartışınız ve elde ettiğiniz sonuçları tahtaya yazınız.

Halkın yaşayış tarzını ve değerlerini anlatan manzumelere günümüz şiirinde de rastlanabilir. Osmanlının çökme süreci, siyasi ve ekonomik yapının halkı olumsuz etkilemesi dolayısıyla bu şiirler o dönemde fazlaca yazılmıştır.
5. Etkinlik:
Küfe adlı manzumeyi sınıfta canlandırınız.
Manzum hikayelerde toplumsal bir sorun olay örgüsü biçiminde ortaya konur.  Halkın anlayabileceği birdil kullanılır. Mesnevi tarzında kafiyelenir.
SAYFA 191
6. Etkinlik:
Hasta manzumesi:
Yapı: Serbest müstezat şeklinde ve aruz ölçüsü kullanılmış.
Hüsran şiiri
Bent halinde yazılmış, aruz ölçüsü kullanılmış.
Hasta manzumesinin teması “hayattan umudu kesmek”
Hüsran şiirinin teması “çaresizlik”
Hasta manzumesinin dil ve anlatım özellikleri: Sade fakat özenli bir dil
Hüsran şiirinin dil ve anlatım özellikleri: Sade fakat özenli bir dil
Hasta manzumesi ahenk unsurları: Kafieye, redif, uyak düzeni (mesnevi tarzında)
Hüsran şiirinin ahenk unsurları: Kafiye, redif, uyak düzeni (gazel tarzında)  Son iki dizenin uyak düzeni gazel tarzından farklıdır.
DEĞERLENDİRME
1. Aşağıdaki cümlelerin başına yargılar doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
( D  ) Manzum hikâyelerde genellikle sosyal problemler, insana özgü değerler işlenmiştir.
( D  ) Manzum hikâyeler yazılış amaçları, yapı ve anlatım özellikleri bakımından şiire benzer.
( D ) Manzum hikâyeler bazı özellikleriyle mesnevilere benzer.
2. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun biçimde doldurunuz.
• Manzum hikâyelerde de tıpkıolay çevresinde oluşan metin türleri gibi yapı (olay, yer, zaman, kişiler) unsurları vardır.
• Mehmet Âkif Ersoy daha çok şiir ve manzum hikaye türünde eser vermiş,
eserlerinde aruz ölçüsünü oldukça başarılı bir biçimde kullanmıştır.
• Mehmet Âkif Ersoy, şiir ve manzumeleriniadlı kitabında toplamıştır.
3. Aşağıdakilerden hangisi Mehmet Âkif Ersoy’un Safahat’ına ait bölümlerden biri değildir?
A) Hakkın SesleriB) Fatih Kürsüsünde C) Gölgeler
D) KüfeE) Asım
CEVAP: D (Küfe)
4. Aşağıdaki sanatçılardan hangisi manzum hikâye yazmamıştır?
A) Mehmet Emin Yurdakul B) Ziya GökalpC) Mehmet Âkif Ersoy
D) Tevfik FikretE) Ahmet Haşim
CEVAP: E (Ahmet Haşim)
5. Mehmet Âkif Ersoy’un manzumelerinin, Türk ve dünya edebiyatında hangi şiir geleneği ile ilişkilendirilebileceğini söyleyiniz.
Türk edebiyatında mesnevi geleneğine yakınlığı var. Dünya edebiyatında fabl türüne didaktik olması bakımından benzer.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir