10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 3. Yazılı

10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 3. Yazılı

1) Aşık edebiyatında konusuna göre tabiat güzelliklerini anlatmak veya kadın gibi, sevilen varlıklar için söylenen şiirler …………….. ; savaşları, dövüşleri yiğitçe ve coşkulu anlatan şiirler …………….. diye adlandırılır.

                Boşluklara aşağıdaki hangi ifadeler getirilmelidir?

A)  Güzelleme – Taşlama                        B)  Koçaklama – Güzelleme

C)  Ağıt – Koçaklama                                             D)  Taşlama – Ağıt

E)  Güzelleme – Koçaklama

 

2)             Evleri var hâne hâne

Benleri var dâne dâne

Saramadan kâne kâne

Gitti ah civan Aliş’im

Yukarıdaki dörtlük ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A)  a a a b şeklinde kafiyelenmiştir.

B)  Zengin kafiye kullanılmıştır.

C)  Redif kullanılmıştır.

D)  “Kana kana” söyleyişi kafiye için “kâne kâne” olmuştur.

E)  8’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

 

3) Aşağıdakilerden hangisi Divan şiirinin belirleyici özelliklerinden değildir?

A) Duygu ve düşünceyi kalıplaşmış düşünce içinde anlatma

B) Yabancı sözcüklerle ve dil kurallarıyla fazlaca yüklü olma.

C) Aruz vezni ile yazılmış olma

D) Kaside, mesnevi, gazel gibi belli nazım şekilleri içinde yazılma.

E) Parça güzelliğine değil, bütün güzelliğine önem verme

 

4) Gazel ve koşmanın karşılaştırılması ile ilgili aşağıdaki yargıların hangisi yanlıştır?

A) Gazel, Divan edebiyatına; koşma, Halk edebiyatına özgü bir nazım biçimidir.

B) Gazelde nazım birimi beyit, koşmada dörtlüktür.

C) Gazel aruzun istenilen her kalıbıyla yazıldığı halde; koşma, hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla yazılır.

D) Gazel 3–5 beyitten, koşma 5–15 dörtlükten oluşur.

E) Gazellerin konusu sevgilinin güzelliği, aşk ve şarap; koşmalarınki ise genellikle aşk, sevgi ve doğa güzellikleridir.

 

5) Gazel ve mesnevi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Gazelde aşk ve güzellik konusu; mesnevide ise öğretici,  dinî,  ahlâki konular işlenir.

B) Gazellerin kafiye örgüsü aa / ba / ca… şeklindedir, mesnevide her beyit kendi arasında kafiyelidir.

C) Gazel aruzun uzun kalıplarıyla, mesnevi ise kısa kalıplarıyla yazılır.

D) Gazelde beyitler arasında konu birliği olmayabilir; mesnevide vardır.

E) Gazelde beyit sayısı sınırlı değildir, mesnevide ise beyit sayısı sınırlıdır.

 

6) Aşağıdaki edebi türlerden hangisinde olay örgüsü yoktur?

A) Roman                B) Deneme                              C) Destan                D) Hikâye E) Masal

 

7) Menevşe derede sümbül burçtadır

Kasapların gözü daim koçtadır

Gözel sever diye yiğit suçtadır

Bahar geçer koklar güz menevşeyi

Ercişli Emrah

                Yukarıdaki şiir için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Halkın konuştuğu, sade anlaşılır dille yazılmış

B) 11’li hece ölçüsü ile yazılmıştır

C) Âşık Tarzı Halk Edebiyatının izleri görülür

D) Uyak düzeni, düz kafiye şeması şeklindedir.

E) Tam kafiye ve redif kullanılmış

 

8) (I) Gazel              (II) Koşuk (III) İlahi                   (IV) Koşma              (V) Sagu

                Yukarıdaki verilen nazım biçimlerinden hangileri ortak konuları işlemişlerdir?

A) I–III–V   B) II–III–V              C) I–II-IV  D) II-IV–V               E) III-IV– V

 

9) Aşağıdakilerden hangisinde Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı nazım türleri bir arada verilmiştir?

A) İlahi-nutuk-deme-mani                                        B) Mersiye-ilahi-nefes-deme

C)Nefes-devriye-mani-şathiye                  D) Nutuk-semai-nefes-deme

E) İlahi-nefes-deme-nutuk

 

10) Aşağıdakilerden hangisinde nazım biçimi ve türlerinin kullanıldığı edebiyat dönemi yanlış gösterilmiştir?

A) Semai–Tekke edebiyatı                      B) Mesnevi–Divan edebiyatı

C) Koşma–Âşık edebiyatı                                        D) Gazel–Divan edebiyatı

E) İlahi–Tekke edebiyatı

11) Din ve devlet büyüklerini övmek için yazılan şiir, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gazel  B) Kaside C) Mesnevi                              D) Şarkı                   E) Rubaî

 

12) Orta oyunu ve gölge oyununda asıl olay hangi bölümde sergilenir?

A) Göstermelik                         B) Muhavere                            C) Fasıl                    D) Bitiş                     E) Düğüm

 

13) Karagöz oyununun kurucusu ve piri olarak tanınan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şeyh Küşterî

B) Evliya Çelebi

C)Kambur Bâli Çelebi

D) Halil Hacı İvaz

E) Zuhurî

 

14) Aşağıdakilerden hangisi geleneksel Türk tiyatrosu türlerinden değildir?

A) Meddah                              B) Orta Oyunu                         C) Battalname

D)            Karagöz                   E) Köy Seyirlik Oyunları

 

15) Aşağıdakilerden hangisi halk hikâyecilik geleneğinin bir özelliği değildir?

A) Sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktarılır.

B) Manzum ve mensur bölümlerden oluşur.

C) Genellikle bir saz şairi tarafından anlatılır.

D) Hikâyelerdeki zaman bellidir.

E) Dil son derece sadedir.

 

16) Sekiz cennet yaptın sen Âdem için

Adın büyük onun bağışla suçun

Âdemi cennetten çıkardın niçün

Buğday nene lâzım harmancı mısın

                Yukarıdaki Dini Tasavvufi Halk Şiiri örneğinin nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Deme  B) Nefes  C) Nutuk  D) Semai  E) Şathiye

 

17) Seni seven âşık neylesin malı

Yumdukça gözünden döker mercanı

                Bu dizelerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) İstiare  B) Mecaz-ı Mürsel                    C) Telmih D) Teşhis E) Teşbih

 

18) Gül, hasretinle yollara tutsun kulağını

Nergis misal kıyamete dek çeksin intizar

                Bu dizelerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) İstiare  B) Mecaz-ı Mürsel                    C) Telmih D) Teşhis E) Nida

 

19) “Göktürk yazıtları” için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Bu yazıtlar edebiyat kadar tarih, sosyoloji, etnografya için de önemlidir.

B) Göktürk yazıtları, ilk yazılı ürünler olarak değerlendirilir.

C) Yazıtlarda ‘söylev’ özellikleri daha belirgindir.

D) Yazıtlarda Uygur lehçesinin, tüm incelikleri görülür.

E) Türklerin o günkü yaşamını yaratan canlı belgelerdir.

 

I

II

Çiğdemin menevşen kokar

Güzeller göğsüne takar

İçinde sunalar oynar

Derindir göllerin senin

Yürü bre yalan dünya

Sana konan göçer bir gün

İnsan bir ekin misal

Seni eken biçer bir gün

III

Kalktı göç eyledi Avşar illeri

Ağır ağır giden iller bizimdir

Arap atlar yakın eyler ırağı

Yüce dağdan aşan dağlar bizimdir.

20) Âşık Tarzı halk şiirinden alınan yukarıdaki dörtlüklerin nazım biçimleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

A) Semai, varsağı, koşma                        B) Koşma, varsağı, semai

C) Semai, destan, koşma                        D) Semai, varsağı, destan

E) Koşma, destan, varsağı

 

21) Halk şiirindeki “ağıt” ve “koşma”nın Klasik edebiyatımızdaki karşılıkları hangisinde verilmiştir?

A) Kaside- Mesnevi

B) Mesnevi-Mersiye

C) Mesnevi-Gazel

D) Mersiye-Gazel

E) Mersiye-Kaside

 

22) “Şiire egemendir; ölçü ve uyağı gerektiği gibi kullanır. Yeni tamlama ve deyimlerden oluşmuş zengin sözlüğü renkli, süslü, abartılı anlatımıyla kendine özgü bir yol oluşturmuştur. Övgüde, yergide sınır tanımaz. Türkçe, Farsça divanlarından başka yergilerinin toplandığı “Siham-ı Kaza” adlı bir eseri vardır.”

Yukarıda sözü edilen Divan şairi, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fuzuli  B) Nefi                     C) Nabi                    D)            Necati                      E) Baki

 

23) I. Meddah                         II. Orta Oyunu                         III. Karagöz

                Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen türlerin ortak özelliği değildir?

A) Yazılı bir metnin bulunmayışı                              B) Tulûata dayanması

C) Türk halk tiyatrosu türleri olmaları        D) Tümünün sahnede oynanması

E) Tanzimat dönemiyle yerlerini modern Türk tiyatrosuna bırakmaları

 

24) 1526 yılında İstanbul’da doğmuştur. İyi bir öğrenim görmüştür. Müderrislik, kadılık, kazaskerlik görevlerinde de bulunmuştur. Klasik şiirimizin en büyük şairlerindendir.” Kanuni Sultan Süleyman Mersiyesi” ve “Divanı” vardır.

                Yukarıda sözü edilen şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bâkî                    B) Fuzûlî  C) Nedim  D) Nef’î    E) Kadı Burhaneddin

 

25) Hacı Bektaş Velî’nin tasavvufi konuları işleyen eseridir. Aslı Arapçadır. Biri nazım biri nesir olmak üzere iki çevirisi yapılmıştır. Eserde insan, onu oluşturan öğeler, Tanrı’ya erişme yolları üstünde durulur.

                Yukarıda bahsedilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mantıku’t-Tayr                     B) Divan-ı Hikmet                     C) Su Kasidesi

D) Makâlât                                                              E) Mesnevi

 

26) Aşağıda verilen özelliklerden hangisi Nasreddin Hoca fıkraları için söylenirse yanlış olur?

A) Döneme ait bazı toplumsal özelliklerin görüldüğü

B)Tüm fıkraların Nasreddin Hoca denilen şahsiyet tarafından oluşturulduğu

C) Fıkralardan çıkarılacak derslerin olduğu

D) Fıkralardaki olayların halkın mizah anlayışını yansıttığı

E) Sözlü edebiyat ürünlerinden olduğu

 

27) Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Heşt Behişt / Sehî Bey

B) Mantıku’t Tayr / Ahmedî

C) Terkib-i Bent / Bağdatlı Rûhî

D) Şikâyetnâme / Fuzûlî

E) Mecâlisü’n-Nefâis / Ali Şîr Nevâî

 

28) Aşağıdaki eser–sanatçı eşleştirmesinde hangisi yanlıştır?

A) Divan-ı Lügati’t Türk – Kaşgarlı Mahmut

B) Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacip

C) Atabetü’l Hakayık – Ahmet Yesevi

D) Mesnevî – Mevlânâ

E) Risalet’ün Nushiye – Yunus Emre

 

29) XIV.  yüzyıl Türk Edebiyatının önemli şairlerdendir. Divan şiirin özellikle mesnevinin kurucusu sayılır. İskendername adlı eseri olan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Pir Sultan Abdal  B) Bâkî                    C) Gülşehrî                              D) Nef’î    E) Ahmedî

 

30) Oğuz Türklerinin sosyal hayatı ve komşuları ile olan ilişkilerini işleyen, 15. yüzyılda yazıya geçirilen ve destansı halk hikâyeciliğin ürünü olan eser, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mesnevi                                              B) Battalname                         C) Kerem ile Aslı

D) Manas Destanı    E) Dede Korkut Hikâyeleri

 

31) “Sözlü edebiyat” için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Yabancı dillerden ve kültürlerden çok etkilendiği

B) Bu dönem ürünlerinin koşuk, sagu, sab, destanlar olduğu

C) Av törenlerinde (sığır), genel eğlencelerde (şölen), yas törenlerinde (yuğ) üretildiği

D) Yazının kullanılmadığı dönemlerden süregeldiği

E) ‘Ozan, oyun, kam, baksı, şaman’ adı verilen kişilerce ‘kopuz’ denilen çalgı eşliğinde söylendiği

 

32) Aşağıdakilerden hangisi ‘Kutadgu Bilig’in bir özelliği değildir?

A) Dört kişi arasında geçen ‘diyaloglu’ bir sahne oyununa benzer.

B) Hükümdar, vezir, vezirin oğlu ve zahit (sofu) dört temsilciden başka ikinci dereceden insan­lara da rastlanılır.

C) Hükümdarı övmek amacıyla yazılmıştır.

D) Dört kişilik konuşturularak ideal insan ve dev­letin nasıl olması gerektiği vurgulanır.

E) Yöneten, yönetilenlerin görevleri belirtilir.

33) “Türk Dili’nin Arap dilinden geri kalmadığı belli olsun diye kullanılmakta olan sözcüklerle bırakılmış olan sözcükleri bu kitapta birlikte yazmak ve Araplara Türkçe öğretmek ara sıra içime doğar dururdu…”

Bu sözleri söyleyen yazar ve eseri aşağıdaki­lerden hangisi olabilir?

A) Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacip

B) Atabetü’l Hakayık – Edip Ahmet

C) Divan – ı Hikmet Ahmet Yesevi

D) Divan ü Lügat’t Türk – Kaşgarlı Mahmut

E) Bakırgan Kitabı – Süleyman Ata

 

10. sınıf Türk Edebiyatı dersi 2. dönem 3. yazılı sorularını word dosyası olarak aşağıdaki linkten indirebilirsiniz.

10. Sınıf Türk Edebiyatı 2. Dönem 3. Yazılı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir